Kösem Sultan

Kösem Sultan ya da tüm ünvanlarını içeren tam adıyla Haseki Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan, 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da bulunan Topkapı Sarayı’na gelerek saray yaşantısını baştan aşağı değiştiren bir tarihi karakterdir.

1590 yılında Anastasya adıyla Bosna Eyaleti’nin sınırları içerisinde dünyaya gelen Kösem Sultan, 14 yaşına geldiği zaman Bosna Beylerbeyi’nin emriyle İstanbul’a gönderilmiştir. Bu yolculuğun sonunda saraya geldiğinde dönemin padişahı I. Ahmed tarafından hayranlıkla karşılanmış ve 15 yaşına geldiği zaman I. Ahmed’in hasekisi olmuştur.

kosem-sultan-donemiHaseki, sarayda yaşayan bir kadının alabileceği en üst düzeydeki ünvandı. Bu ünvanı alabilmek için padişaha yakın olmak ve mümkünse ona bir evlat verebilmek gerekliydi çünkü hasekilerin de kendi içlerinde hiyerarşik bir düzenleri olmaktaydı. Örneğin en büyük erkek çocuğun annesi en kıdemli haseki kabul edilirken hiç çocuk doğurmamış hasekiler en alt kademede yer almaktaydı. Fakat hangi kademe olursa olsun her haseki aynı muamele görürdü. Kendilerine ait odaları, kürkleri, mücevherler olur ve emirlerine cariyeler verilirdi. Tüm bunlar düşünüldüğü zaman 15 yaşında bunları elde etmek Kösem Sultan’ın küçümsenmemesi gereken bir kadın olduğunu kanıtlar niteliktedir. Haseki olduktan sonra bahsettiğimiz hiyerarşik düzeni alt üst ederek kısa sürede I. Ahmed’e en yakın kadın olmuştur ve padişah vefat edinceye kadar onunla zaman geçirmiştir. I. Ahmed öldükten sonra yerine geçen kardeşi I. Mustafa, Kösem Sultan’ı saraydan uzaklaştırmıştır fakat tahta geçme sırası Kösem Sultan’ın oğlu IV. Murad’a geldiği zaman Kösem Sultan, valide sultan ünvanını da ismine eklemiş bir şekilde saraya döndü.

Tahta çıktığı zaman 11 yaşında olduğu için devlet işleri ya da görüşmeler konusunda oğluna yardım ederek ona akıl veren Kösem Sultan, bu sayede uzun yıllar sürecek olan devleti yönetme işine başlamış oldu.